Rahbar ombor haqida qanday savollar berishi kerak

Rahbar omborga kirib, odatda bitta savol beradi: «Qancha tovar bor?» Javob bitta summa bo'ladi, bu summa esa qaror qabul qilishga deyarli yordam bermaydi. Qaysi qismi sotiladi, qaysi biri yillab yotadi, tizimdagi raqam javondagiga mos keladimi, pul qayerda yo'qolyapti: bularning birortasiga umumiy summa javob bermaydi. Javob sifatini savol sifati belgilaydi. Quyida rahbar omborga berishi kerak bo'lgan to'rtta savol va ularga olinadigan javobning yaxshi hamda yomon ko'rinishi keltirilgan.

«Qancha vaqt yotadi?»

Bu zaxira yoshi haqidagi savol. Umumiy qiymatni emas, yosh bo'yicha taqsimotni so'rang: qancha qismi 30 kundan kam, 30-90, 90-180 va 180 kundan ortiq vaqtdan beri harakatsiz yotibdi. Aynan oxirgi guruh eng ko'p pul bog'laydi va eng kam e'tibor oladi. Yaxshi javob bir ish kunida tayyor bo'ladi, tovar guruhlari bo'yicha bo'linadi va har bir uzoq yotgan pozitsiya uchun mas'ul odam hamda qaror (chegirma, qaytarish, hisobdan chiqarish) ko'rsatiladi. Yomon javob: «mavsumiy tovar», «kutyapmiz», «bilmayman».

«Qanchalik aniq?»

Tizimdagi qoldiq javondagiga qanchalik mos keladi? So'rang: oxirgi to'liq inventarizatsiya qachon bo'lgan, farq summa va qatorlar bo'yicha qancha chiqqan, siklik sanoqda nechta joydan xato topilgan, xatolarning sababi aniqlanganmi. Aniqlik maqsadini kompaniyaga qarab o'zingiz belgilaysiz, muhimi, raqam mavjud va har oy kuzatiladi. Ikki xil aniqlikni ajrating: summa bo'yicha va joylar bo'yicha. Summa bo'yicha aniqlik yuqori ko'rinishi mumkin, chunki ortiqcha va kamomad bir-birini qoplaydi, joylar bo'yicha aniqlik esa tartib darajasini haqiqiy ko'rsatadi. Agar ombor mudiri aniqlikni bilmasa, demak, uni hech kim o'lchamayapti.

«Qayerda yo'qoladi?»

Kamomad bitta manbadan kelmaydi. Uni bosqichlar bo'yicha ajrating: qabul xatolari, terish xatolari, shikastlanish, o'g'irlik, yaroqlilik muddatining tugashi, qaytarishdagi chalkashlik. Eng foydali hujjatlardan biri qoldiqlarni qo'lda tuzatish jurnali. Haftada nechta tuzatish kiritiladi, kim kiritadi, sababi nima? Tuzatishlar soni o'sayotgan bo'lsa yoki ularni bir-ikki kishi kiritayotgan bo'lsa, bu muammoning aniq izi. Har bir bosqich uchun yana bitta savol bering: bu xatoni kim va qachon topadi? Qabul xatosi qabul paytida emas, mijoz shikoyat qilganda topilsa, uni tuzatish ancha qimmat. Yo'qotish qayerda sodir bo'layotganini bilmasdan turib uni to'xtatib bo'lmaydi.

«Xizmat qancha turadi?»

Bu yerda ikki ko'rsatkich kerak: buyurtmalarning necha foizi to'liq va va'da qilingan muddatda jo'natildi, hamda bitta buyurtma qatorini yoki bitta palletni qayta ishlash qancha turadi. Birinchisi mijoz nuqtai nazaridan, ikkinchisi xarajat nuqtai nazaridan. Faqat xarajatni qisqartirish xizmatni buzishi mumkin, faqat xizmatni oshirish esa narxni ko'taradi. Ikkalasini birga ko'ring.

Yaxshi javobni qanday tanish

Misol (shartli raqamlar). Rahbar so'radi: «Zaxira qanday?» Yomon javob: «Hammasi joyida, 9 mlrd so'mlik tovar bor». Yaxshi javob: «Zaxira 9 mlrd so'm. Shundan 16 foizi, ya'ni 1,44 mlrd so'mi 180 kundan beri harakatsiz, 0,3 mlrd so'mining yaroqlilik muddati 60 kundan kam qolgan. Oxirgi siklik sanoqda 40 joydan 36 tasi mos kelgan. Uchta qaror taklif qilaman, mas'ullari belgilangan». Ikkinchi javobda raqam, taqqoslash, sana va mas'ul bor.

Bir sahifali oylik hisobot beshta raqamdan iborat bo'lishi mumkin:

• 90 va 180 kundan ortiq harakatsiz zaxira ulushi (summa va foizda);
• joylar bo'yicha hisob aniqligi;
• qoldiqlarni qo'lda tuzatishlar soni va summasi;
• buyurtmalarning to'liq va o'z vaqtida bajarilish ulushi;
• bitta buyurtma qatori yoki bitta pallet uchun xarajat.

Yaxshi javobning belgilari: aniq raqam, o'tgan oy bilan taqqoslash, mas'ul odam va keyingi qadam. Yomon javobning belgilari: «taxminan», tekshirilmagan «dastur shunday ko'rsatadi», javob uchun bir hafta kerak bo'lishi va qayta berilgan savoldan xafa bo'lish.

Xulosa

«Qancha bor?» savoli omborni hisobga oladi, «qancha yotadi, qanchalik aniq, qayerda yo'qoladi va qancha turadi?» savollari esa uni boshqaradi. OmborExpert ekspertlari bu savollarga javob beradigan ko'rsatkichlarni tayyorlashga va ularni rahbar uchun bir sahifali hisobotga keltirishga yordam beradi.