Xodim ketganda ombor nimani yo'qotadi

Ombor xodimi ketganda rahbar odatda ikkita narsani ko'radi: bo'sh o'rin va e'lon berish zarurati. Haqiqiy xarajat ancha kengroq, chunki uning katta qismi hisobotlarda ko'rinmaydi. Ketgan odam bilan birga joylar, mijozlarning odatlari va noqulay yuklarni qanday terish haqidagi bilim ham ketadi. Yangi kelgan esa bir necha hafta sekin ishlaydi va xato qiladi. Bu maqolada xodim almashinuvi narxini oddiy hisob bilan ko'rsatamiz va uni kamaytirishning amaliy yo'llarini ko'rib chiqamiz.

Ketishning ko'rinadigan va ko'rinmaydigan xarajati

Ko'rinadigan qismi kichik: e'lon, suhbatlar, rasmiylashtirish. Ko'rinmaydigan qismi esa ancha katta:

• bo'sh o'rin davrida ish boshqalarga qo'shimcha yuk bo'ladi yoki kechikadi;
• yangi xodimni o'rgatishga tajribali xodimning ish vaqti ketadi;
• o'rganish davrida unumdorlik past, xatolar ko'p bo'ladi;
• qolganlarning charchog'i ortadi, bu esa keyingi ketishga zamin yaratadi.

Hisob: bitta ketish qancha turadi

Misol (shartli raqamlar). Terishchining ish haqi soliqlar bilan birga oyiga 5 mln so'm bo'lsin, ya'ni haftasiga taxminan 1,2 mln so'm. Xarajatlarni sanaymiz:

• ikki hafta bo'sh o'rin: qo'shimcha ish soatlari va kechikkan buyurtmalar tufayli taxminan 2,5 mln so'm;
• yollash: e'lon, suhbat va rasmiylashtirish uchun mudirning 10 soati, soatiga 40 000 so'mdan 400 000 so'm;
• ustoz: tajribali xodimning 20 soati, soatiga 30 000 so'mdan 600 000 so'm;
• o'rganish davri: olti hafta davomida unumdorlik o'rtacha 65 foiz bo'lsa, 6 × 1,2 mln × 0,35 ≈ 2,5 mln so'm yo'qotish;
• xatolar: noto'g'ri terilgan buyurtmalarni tuzatish va mijoz bilan muloqot uchun taxminan 1 mln so'm.

Jami taxminan 7 mln so'm, ya'ni oylik ish haqining 1,4 baravari. Sizda raqamlar boshqacha bo'ladi, lekin hisoblash tartibi shu: ko'rinmaydigan qismni ham soatlarga va so'mga aylantiring, shunda ketish arzon tuyulmaydi. Xuddi shu hisobni boshqa lavozimlar uchun ham qilib ko'ring: qabul qiluvchi yoki ombor mudirining o'rinbosari ketganda ko'rinmaydigan qism ancha katta bo'ladi.

Nega ketishadi

Sabablarni taxmin qilmang, so'rang. Omborda tez-tez uchraydigan sabablar: tushunarsiz qoidalar va har kuni o'zgaradigan topshiriqlar, kechki va tungi smenalar uchun noaniq haq to'lash, og'ir yoki xavfli sharoit, o'sish imkoniyatining yo'qligi, rahbar bilan muammo, ish taqsimotidagi adolatsizlik. Ko'pincha sabab maosh emas. Maoshni oshirish yordam beradi, lekin tushunarli reja, adolatli smena jadvali va xavfsiz sharoit ham shunday muhim. Ketayotgan xodim bilan suhbat foydali, lekin undan ham foydaliroq narsa bor: ishlayotgan xodimdan 30 va 90 kundan keyin so'rang: «Sizni nima ushlab turibdi? Nima halaqit beryapti?» Javoblarni bitta jadvalga yig'ing. Uch-to'rt oydan keyin takrorlanayotgan sabablar o'zi ko'rinadi.

Bilimni ketishdan himoya qilish

Eng katta xavf odamning ketishi emas, uning bilimi ham u bilan ketishidir. Uch narsa yordam beradi: har bir muhim operatsiya uchun bir sahifali yo'riqnoma, har bir ish joyida kamida ikki kishi ishlay oladigan tartib va yangi xodim uchun 30 kunlik o'rganish rejasi. Yo'riqnomani xodimning o'zi bilan birga yozing: qaysi qadam noaniq ekanini aynan u yaxshi biladi. Ombor mudiri qaysi vazifalarni faqat bitta odam bajarishini bilishi kerak, chunki aynan shular eng xavfli nuqtalar. Ularni ro'yxatga oling va har biriga zaxira xodim belgilang. Belgilangan odamni haqiqatan ham o'rgating: qog'ozdagi ism yordam bermaydi.

Nimani kuzatish kerak

Oddiy ko'rsatkichlar yetarli: dastlabki 90 kunda ketganlar ulushi, lavozimlar bo'yicha o'rtacha ishlash muddati va ketish sabablari ro'yxati. Chegarani o'zingiz belgilaysiz, muhimi, raqam bor va har chorakda ko'rib chiqiladi. Agar ketishlar bir xil lavozimda yoki bir xil smenada takrorlansa, muammo odamlarda emas, o'sha joyning sharoitida yoki rahbarligida bo'lishi mumkin. Shunda yangi odam qidirishdan oldin joyni tuzatish arzonroq tushadi.

Xulosa

Xodim ketishining narxi maoshdan ko'proq, lekin uni sanash va kamaytirish mumkin. OmborExpert ekspertlari ombor jarayonlarini baholab, yo'riqnomalar, o'qitish tartibi va ish ritmini yo'lga qo'yishga yordam beradi.