Importchi omborida valyuta xavfi

Importchi tovarni xorijiy valyutada sotib oladi, mijozga esa so'mda sotadi. Narx belgilangan kun bilan pul tushgan kun orasida kurs o'zgarishi mumkin va bu o'zgarish marjani bir zumda yeb qo'yishi mumkin. Omborning bu xavfdagi o'rni kam e'tibor oladi, vaholanki tovar omborda qancha ko'p yotsa, xavf shuncha uzoq davom etadi. Bu maqolada kursni bashorat qilmaymiz va aniq qiymatlar keltirmaymiz: barcha raqamlar shartli, «1 shartli birlik = 10 000 so'm» deb olingan. Yirik qarorlar uchun moliyachi va bankingiz bilan maslahatlashing.

Ta'sir oynasi

Xavf narx kelishilgan kundan mijoz pul to'laguncha davom etadi. Uni bosqichlarga bo'ling:

1. ishlab chiqarish va tayyorlash;
2. yo'lda va bojxonada;
3. omborda yotish;
4. mijoz to'lovini kutish.

Misol (shartli). 15 + 25 + 5 + 45 + 10 = 100 kun. Shundan faqat 45 kuni, ya'ni omborda yotish muddati to'g'ridan-to'g'ri sizning boshqaruvingizda. Bu bosqichni qisqartirsangiz, butun oyna kichrayadi. Eng uzoq oynaga sekin aylanadigan tovar ega, shuning uchun u valyuta xavfi bo'yicha ham eng zaif joy.

To'lov vaqti oynani o'zgartiradi. Yetkazib beruvchiga jo'natish paytida to'lasangiz, kursni o'sha kunga qotirasiz, lekin pulingiz ancha oldin band bo'ladi. Tovar kelgandan keyin to'lasangiz, majburiyat valyutada qoladi va kurs o'zgarishi to'lov summasini to'g'ridan-to'g'ri o'zgartiradi. Ikkala usulda ham xavf bor, faqat turi boshqacha.

Kurs marjani qanday yeydi

Tovar 100 shartli birlik turadi, kurs 10 000: tannarx 1 000 000 so'm. Sotuv narxi 1 250 000 so'm, marja 250 000 so'm yoki 20 foiz. Endi o'sha tovarni qayta olishga to'g'ri keladi, lekin kurs o'zgargan. Narxni o'zgartirmasangiz:

• kurs +7 foiz (10 700): almashtirish tannarxi 1 070 000, marja 180 000 so'm, ya'ni 14,4 foiz;
• kurs +12 foiz: tannarx 1 120 000, marja 10,4 foiz;
• kurs +25 foiz: tannarx 1 250 000, marja nolga teng.

Zararsizlik chegarasi — kursning ustamaga teng o'zgarishi. Bu misolda u 25 foiz, ya'ni marja kichik bo'lgan tovarlarda chegara ancha yaqin.

To'lov kechiktirilgan bo'lsa, yana bir ko'rinish bor. Valyutada 50 000 shartli birlikka nasiyaga olingan tovar 10 000 kursda 500 mln so'm turadi. To'lov kunida kurs 10 700 bo'lsa, 535 mln so'm kerak: 35 mln so'm qo'shimcha, tovar esa o'sha narxda sotilgan bo'lishi mumkin.

Ombor nima qila oladi

Kursni ombor boshqarmaydi, lekin oynani qisqartiradi:

• sekin tovarni kamaytiring va harakatsiz zaxirani sotib yuboring: eng uzoq oyna aynan shularda;
• buyurtmani kichikroq va tez-tez bering, agar tashish xarajati ruxsat bersa;
• har bir kirimda tannarxni valyutada ham, olingan kurs bilan so'mda ham yozing: tovar kartochkasi marjani to'g'ri ko'rsatishi kerak;
• yirik mijozlardan buyurtmani oldindan, belgilangan narxda oling: tovar kelmasdan sotilgan bo'lsa, xavf yo'q;
• boshqaruv hisobotida tarixiy tannarx yonida almashtirish tannarxini ham ko'rsating.

Narx va shartnoma

Narxni kursga moslashtirish qoidasini oldindan yozing:

• narx taklifining amal qilish muddati qisqa (masalan, bir necha kun);
• kurs belgilangan chegaradan, masalan, 3 foizdan ko'p o'zgarsa, narx ro'yxati yangilanadi;
• yirik mijoz shartnomasida narxni qayta ko'rish bandi bo'ladi;
• yetkazib beruvchi bilan to'lov muddati sotuvdagi to'lov muddatiga yaqin.

Xavf hajmini ko'ring

Murakkab vositalarga o'tishdan oldin xavf qancha ekanini hisoblang: valyutada to'lanmagan majburiyatlar va valyutada olingan, hali yangi narxda qayta baholanmagan zaxira qiymati. Mana shu summa kurs o'zgarishiga ta'sir qiladi. Uni kompaniya kapitaliga va chorakda chidash mumkin bo'lgan zararga solishtiring. Himoya vositalari (masalan, kelajak kursini oldindan belgilovchi kelishuvlar) murakkab va o'z xarajatiga ega, shuning uchun ularni faqat moliya mutaxassisi bilan birga ko'rib chiqing.

Xulosa

Valyuta xavfining omborga tegishli qismi sodda: zaxira omborda qancha kam yotsa, oyna shuncha qisqa. Qolgan qismi narx qoidasi va shartnoma. OmborExpert ekspertlari aylanish ko'rsatkichlarini hisoblash, sekin tovarni aniqlash va stress-jadvalni tuzishda yordam berishi mumkin.